Eigenlijk wou ik deze post later plaatsen, ergens eind september. Mijn camerarol laat zien dat dat meestal de tijd is waarop ik vlierbessen-jacht ga. Maar dit jaar is anders. Vlierbessen in augustus. Ben ik de enige die daar een beetje triest van wordt?
Vlier (Sambucus nigra) is een heester voor een vochthoudende bodem. Je gebruikt de bloesems en de bessen en voor die laatste is het nu dus het moment.
Vlierbessen plukken
Vlier kan je in het wild gaan plukken maar zoals steeds: alleen waar dat mag en met respect voor de biodiversiteit en het voortbestaan van de plant. Je knipt de trossen gewoon los en laat ze in een mand vallen (bekijk voor de zekerheid ook even de waarschuwingen onderaan).
Verwijder daarna de steeltjes voor je de bessen verder verwerkt. Dat gaat goed met een vork maar nog beter als je ze eerst even in de diepvriezer steekt zodat je niet in het sap van je eigen bessen hoeft te werken.
Waarom vlierbessen?
Vlierbes proeft wrang, samentrekkend, aromatisch en zuur. Persoonlijk hou ik niet van de smaak en geur van de gekookte bessen dus ik combineer ze altijd met andere bessen en iets zoets zoals in de siroop met bramen onderaan.
Vlierbessen bevorderen onder meer het zweten, stimuleren de activiteit van je immuunsysteem, werken antiviraal en antioxidant. Leg nu dus een voorraad aan voor het seizoen van verkoudheden en virussen dat er binnenkort weer aan komt.
Safety first
- Zorg ervoor dat je de juiste plant vast hebt. Sambucus nigra is een grote struik met hangende vruchten. Bij de giftige kruidvlier staan de trossen rechtop. De bessen moeten dus boven je hoofd hangen, niet rechtop staan.
- Pluk enkel bessen die helemaal rijp zijn. Dat zie je aan de kleur: de bessen moeten donker aubergine, bijna zwart zijn. De groene of bleke laat je links liggen.
- Kook de bessen altijd minstens een paar minuten voor je ze eet (ja ook niet ‘ééntje om te proeven’). Vlierbessen bevatten veel anthocyanen. Eens de bessen even gekookt zijn, verdwijnt het gevaar op blauwzuurvergiftiging.
- Let op met recepten die je op het internet vindt. Vaak worden daarin Amerikaanse neefjes van onze vlier gebruikt maar voor andere vliersoorten, gelden andere veiligheidsvoorschriften. Hou je dus aan de waarschuwingen hierboven ook al zeggen die recepten iets anders.
Siroop met vlierbes en braam
Een siroop voor de nazomer. In deze siroop mix ik vlierbes met bramen die nu ook volop te vinden zijn. Leng aan met spuitwater voor een lekkere drank of met heet water voor een verwarmende versie voor late zomernachten. Ook lekker bij pannenkoeken of yoghurt of…
Dit heb je nodig
-
100 g vlierbessen (vers)
-
100 g bramen (vers)
-
suiker
-
eventueel een kaneelstok
-
eventueel een kneep citroen
Werkwijze
Maak een afkooksel van de bessen en de kaneel in 1,5 liter water.
Doe de bessen in een pan met koud water en laat langzaam aan de kook komen.
Laat zo’n 30-40 minuten sudderen op een laag vuur.
Zeef de bessen uit de vloeistof met behulp van een neteldoek.
Weeg het vocht en voeg evenveel suiker toe(*).
Verwarm lichtjes tot alles is opgelost. Proef. Als de siroop wat zuur mist kan je nog een kneep citroen toevoegen.
Doe je siroop in een schone fles en bewaar in de koelkast.
(*) Dit is een erg zoete siroop maar dankzij de suiker kan je hem ook een jaar bewaren. Wil je het minder zoet, hou er dan gewoon rekening mee dat hij maar enkele weken bewaart. De vlierbes heeft wat mij betreft de zoetigheid nodig maar bij siropen start ik vaak aan 1 deel suiker tegenover 5 delen sap. Proef en maak je eigen keuze.
